Όπως διαπιστώνουμε, οι δημόσιοι υπάλληλοι χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με το χρόνο που έχουν προσληφθεί στο δημόσιο. Ήτοι, η πρώτη κατηγορία αφορά αυτούς που διορίστηκαν πριν από το 1983, η δεύτερη αφορά αυτούς που διορίστηκαν από το 1983 έως και το 1992 και η τρίτη αφορά αυτούς που προσλήφθηκαν από το 1993 και θα προσληφθούν έως και την 31.12.2010.
Σε ειδική επίσης κατηγορία αναφέρονται οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι είχαν μέχρι τώρα (θα το έχουν μέχρι 31.12.2010) διαφορετική αντιμετώπιση σε σχέση με τους άλλους εργαζόμενους στις δημόσιες υπηρεσίες.
Ακόμη διαφορετικές ρυθμίσεις εμφανίζονται και για τους ενταγμένους στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα αυτών που εργάζονται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Επίσης ειδικές ρυθμίσεις αφορούν τη συνταξιοδότηση των στρατιωτικών, καθώς και τις προϋποθέσεις κληροδότησης των συντάξεων στις άγαμες θυγατέρες.
Ιδιαίτερης επίσης σημασίας είναι οι ρυθμίσεις που αφορούν την αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας, καθώς και άλλες περιπτώσεις που εντάσσουν πλασματικά έτη για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος καθώς και την περαιτέρω αύξηση των συντάξεων.
Α.- ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ
α) Διορισθέντες έως και την 31η Δεκεμβρίου 1982
Στη συγκεκριμένη κατηγορία (του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των Ν.Π.Δ.Δ.) με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, σχεδόν όλοι έχουν θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης, γι’ αυτό και ο νέος νόμος δεν τους θίγει.
Για τους συγκεκριμένους εργαζόμενους ο χρόνος ασφάλισης που έχει διανυθεί στο δημόσιο, με οποιαδήποτε εργασιακή σχέση, αποτελεί το χρόνο της πραγματικής υπηρεσίας και θεωρείται ο συντάξιμος χρόνος του δημοσίου ανεξάρτητα από τον ασφαλιστικό φορέα που είχε ασφαλιστεί ο εργαζόμενος.
Ο ασφαλιστικός χρόνος που διανύθηκε πριν το διορισμό στο Δημόσιο, εντάσσεται και συνυπολογίζεται για την κύρια σύνταξη, αρκεί να προηγηθεί η ανάλογη αναγνώριση με την καταβολή εισφοράς από τον εργαζόμενο σε ποσοστό 6,67% επί του βασικού μισθού που υφίσταται κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης για την αναγνώριση.
β) Διορισθέντες από 1η Ιανουαρίου του 1983 έως και την 31η Δεκεμβρίου 1992
Αφορά και αυτούς που μπορεί να έχουν διοριστεί μετά την 1.1.1993 αλλά είχαν εργαστεί και ήταν ασφαλισμένοι, σε οποιοδήποτε φορέα, πριν το 1993.
Για τους παραπάνω εργαζόμενους οποιοσδήποτε χρόνος και από οποιονδήποτε φορέα ασφαλιστικό, έχει προηγηθεί του διορισμού τους στο δημόσιο, εντάσσεται και αθροίζεται στο χρόνο του δημοσίου με τις διατάξεις που ισχύουν για τη διαδοχική ασφάλιση σε όλα τα Ταμεία. Για όλα αυτά τα χρόνια της πριν το δημόσιο ασφάλισης, δεν καταβάλλονται εισφορές. Ο υπολογισμός της σύνταξης γίνεται με τις ρυθμίσεις της διαδοχικής ασφάλισης. Ο νέος ασφαλιστικός νόμος ορίζει ότι το ποσό της σύνταξης υπολογίζεται τμηματικά και για το συμμετέχοντα φορέα θα είναι μεγαλύτερο. Δηλαδή το σύνολο της σύνταξης προκύπτει κατά βάση από το άθροισμα των τμημάτων που αναλογεί σε κάθε Ταμείο.
γ) Διορισθέντες από την 1/1/1993 και μετά
Άνδρες και γυναίκες θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης στο 65ο έτος της ηλικίας ή στο 60ο έτος εάν έχουν συμπληρώσει 40 έτη ασφάλισης, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και τα αναγνωρισθέντα πλασματικά, για πλήρη σύνταξη.
Δικαιούνται μειωμένη σύνταξη από το 60ο έτος της ηλικίας τους και μετά, με μείωση 6% για κάθε έτος που υπολείπεται μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας τους.
Β.- ΚΛΑΔΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ
α) Με το νόμο 3075/2002 δημιουργήθηκαν διαφορετικές ρυθμίσεις στους εκπαιδευτικούς από αυτές που αφορούν τους υπόλοιπους δημοσίους υπαλλήλους.
Για τους εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που έχουν προσληφθεί έως την 31η Δεκεμβρίου 1982, αποκτούν δικαίωμα συνταξιοδότησης σε ηλικία 55 ετών αρκεί να έχουν συμπληρώσει 30 συντάξιμα έτη. Για τους εκπαιδευτικούς επίσης της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που προσελήφθησαν μετά την 1.1.1993 ισχύει το ίδιο ως προς τα συντάξιμα έτη (30), όμως το όριο ηλικίας από 55 γίνεται 60. Για τη δεύτερη κατηγορία ισχύει η περίπτωση για όσους συμπληρώσουν 30 χρόνια εντός του 2010, διαφορετικά θα ισχύσουν οι γενικές διατάξεις του νέου νόμου, διότι η συγκεκριμένη διάταξη καταργήθηκε.
Γ.- ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ – ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ
Όλοι οι εργαζόμενοι, όποτε οι ίδιοι αποφασίσουν, μπορούν να αναγνωρίσουν ολόκληρο ή μέρος από τη στρατιωτική τους θητεία.
α) Αναγνώριση χωρίς υποχρέωση εισφορών
Το δικαίωμα αυτό το έχουν μόνο όσοι εργαζόμενοι συμπλήρωσαν 25 συντάξιμα έτη (μαζί με το χρόνο της στρατιωτικής θητείας), την 31η Δεκεμβρίου του έτους 1977.
Είναι ιδιαίτερης σημασίας να επισημάνουμε ότι για τους διορισθέντες μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1982, για τη συμπλήρωση της 25ετίας προστίθεται μόνο ο χρόνος του Δημοσίου και ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας.
Για τους διορισθέντες μετά την 1.1.1993 για τη συμπλήρωση της 25ετίας, εκτός από το χρόνο του Δημοσίου και της στρατιωτικής θητείας, προστίθεται και οποιοσδήποτε άλλος χρόνος που διανύθηκε σε οποιοδήποτε ασφαλιστικό ταμείο.
β) Αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας με την καταβολή εισφορών
Τη δυνατότητα αυτή την έχουν όλοι οι υπόλοιποι εργαζόμενοι, αρκεί να καταθέσουν τις ανάλογες εισφορές ασφάλισης. Η μόνη προϋπόθεση είναι να έχει ο εργαζόμενος 5 έτη υπηρεσίας στο δημόσιο.
Η αναγνώριση και η ένταξη του χρόνου της στρατιωτικής θητείας ως συντάξιμου χρόνου πραγματοποιείται με την καταβολή 6,67% εισφοράς στο βασικό μισθό που παίρνει ο υπάλληλος όταν καταθέτει την αίτηση για αναγνώριση.
γ) Δικαιολογητικά
Πιστοποιητικό του αρμόδιου στρατολογικού γραφείου στο οποίο αναφέρεται ο ακριβής χρόνος της στρατιωτικής θητείας.
Πιστοποιητικό υπηρεσιακών μεταβολών στο οποίο είναι καταγεγραμμένες και οι αποδοχές του υπαλλήλου. Το εν λόγω πιστοποιητικό έχει χρόνο έκδοσης ίδιο με αυτόν της χρονολογίας υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.
Δ.- ΠΩΣ ΥΠΟΛΟΓΙΖΕΤΑΙ Η ΣΥΝΤΑΞΗ
Όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης μέχρι 31.12.2010, όποτε και αν αποχωρήσουν, ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης τους θα παραμείνει ίδιος με το σημερινό. Δηλαδή: για το χρόνο ασφάλισης μέχρι 31.12.2007 η σύνταξη υπολογίζεται στο 80% του τελευταίου βασικού μισθού.
Για τα έτη από 1.1.2008 και μετά προκύπτει μείωση του ποσοστού αναπλήρωσης 1% για κάθε ένα έτος όπου το 80% που ίσχυε μέχρι την 31.12.2007, καταλήγει στο 70% το 2017. Συγχρόνως η βάση υπολογισμού από τον τελευταίο μισθό συνταξιοδότησης γίνεται σταδιακά και μέχρι το 2012 ο Μ.Ο. της τελευταίας 5ετίας (άρα το ποσό μετά το 2008 έχει πορεία φθίνουσα. Το 2010, το ποσό μετά το 2008, υπολογίζεται με 77% και στο Μ.Ο. της τελευταίας 3ετίας).
Όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης μετά την 1.1.2011 και έως την 31η.12.2014 για τα έτη υπηρεσίας μέχρι το 2012 ο υπολογισμός θα γίνει όπως στην παράγραφο 1. Από το 2013 και στο εξής το τμήμα της σύνταξης που αντιστοιχεί σε κάθε έτος ασφάλισης δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο του 2% των μηνιαίως συντάξιμων αποδοχών (σήμερα και κατά Μ.Ο. είναι στο 3%).
Όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης μετά την 1.1.2015συνταξιοδοτούνται με τη βασική και την αναλογική σύνταξη.
α) Η βασική καταβάλλεται από την ημερομηνία συνταξιοδότησης του υπαλλήλου από το δημόσιο και το ύψος της ορίζεται (με τα δεδομένα του 2010) στα 360 € μικτά. Η αναπροσαρμογή του προβλέπεται από το 2014 ανάλογα με την ποσοστιαία μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) και του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ).
β) Η αναλογική σύνταξη συμπεριλαμβάνει δύο τμήματα:
1) Το αναλογικό τμήμα σύνταξης που αντιστοιχεί στο χρόνο ασφάλισης μέχρι την 31.12.2010 και το οποίο υπολογίζεται με βάση το ποσοστό αναπλήρωσης και τις συντάξιμες αποδοχές που ισχύουν στο χρόνο συνταξιοδότησης.
2) Το αναλογικό τμήμα σύνταξης για τα χρόνια υπηρεσίας από 1.1.2011 μέχρι την ημερομηνία συνταξιοδότησης.
Ποιοι έχουν θεμελιωμένο δικαίωμα και δεν θίγονται
Α.- Όλοι όσοι έχουν διοριστεί μέχρι 31.12.1982
α) Όλες οι παντρεμένες γυναίκες με παιδιά ή και όχι, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν, όποτε επιθυμούν, αρκεί να έχουν συμπληρώσει 24,5 χρόνια υπηρεσίας και μάλιστα χωρίς όριο ηλικίας.
β) Όλοι όσοι έχουν συμπληρώσει ή και θα συμπληρώσουν και μετά το 2010 35 χρόνια υπηρεσίας χωρίς όριο ηλικίας.
Από τα 35 χρόνια υπηρεσίας απαιτείται τα 25 χρόνια να έχουν διανυθεί στο δημόσιο (στα 25 μπορεί να ενταχθεί και ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας).
Β.- Όσοι διορίστηκαν από 1.1.1983 έως 31.12.1992
α) Μητέρες ανηλίκων που στις 31.12.2010 έχουν συνολικό ασφαλιστικό χρόνο (και με διαδοχική ασφάλιση) 25 έτη και έχουν ανήλικο παιδί κατά τη συμπλήρωση 25ετίας. Στις περιπτώσεις αυτές η σύνταξη καταβάλλεται στο 50ο έτος της ηλικίας τους.
Αν το 50ο έτος συμπληρωθεί μετά το 2010 το ασφαλιστικό δικαίωμα δεν αλλάζει. Ακόμη και αν έχει ενηλικιωθεί το ανήλικο παιδί τους.
β) Μητέρα με τρία παιδιά και άνω:
Απαιτούνται μέχρι 31.12.2010 να έχουν χρόνο ασφάλισης 20 χρόνια (και μαζί με τη διαδοχική) για να μπορούν να συνταξιοδοτηθούν χωρίς όριο ηλικίας. Στην περίπτωση αυτή δεν ενδιαφέρει αν τα παιδιά είναι ανήλικα ή ενήλικα.
γ) Όλες οι υπόλοιπες γυναίκες (ανύπαντρες, μητέρες ανήλικων κλπ) εάν συμπληρώνουν 25 έτη ασφάλισης μέχρι 31.12.2010 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν όταν η ηλικία τους γίνει 60 έτη, χωρίς καμία μεταβολή.
δ) Όλοι όσοι συμπληρώνουν την 31.12.2010 χρόνια ασφάλισης 35 και ηλικία 58 έτη (η ηλικία μπορεί να συμπληρωθεί και μετά το 2010) μπορούν να συνταξιοδοτηθούν.
ε) Όλοι όσοι έχουν ασφάλιση 37 χρόνια μέχρι 31.12.2010 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν χωρίς όριο ηλικίας.
ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ στους ΟΤΑ – ΒΑΡΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ
Στην κατηγορία αυτή υπάγονται όσοι αποκλειστικά εργάζονται με πλήρες ωράριο στις εξής εργασίες : (Ν. 3660/2008).
Οδοκαθαριστές
Εργάτες ταφής και εκταφής νεκρών
Καθαριστές οστών
Συγκομιδή – αποκομιδή – μεταφορά – διαλογή – επιστασία απορριμμάτων
Καταστροφή απορριμμάτων
Συνεργεία συντήρησης και επισκευής των μέσων καθαριότητας
Πλύσιμο μέσων καθαριότητας
Εργάτες αφοδευτηρίων
Χειριστές μηχανικών σαρώθρων
Εργάτες και τεχνίτες ασφαλτόστρωσης
Τοποθετήσεις μαρμάρων και πλακών
Σφαγείς και εκδορείς ζώων και πτηνών
Κατεργαστές και κόπτες μαρμάρων
Εναερίτες ηλεκτρολόγοι
Όλοι οι ανωτέρω εργαζόμενοι υπάγονται σε νέο καθεστώς ως εξής:
Άνδρες που έχουν συμπληρώσει :
Α) 15 έτη ασφάλισης εκ των οποίων τα 12 τουλάχιστον με καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων
Β) Να έχουν ηλικία 58 ετών
2. Γυναίκες που έχουν συμπληρώσει :
Α) 15 έτη ασφάλισης εκ των οποίων τα 12 τουλάχιστον στα αποκλειστικά σε καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων
Β) Να έχουν ηλικία 53 ετών
Γ) Από το 2011 το όριο ηλικίας αυξάνεται και καταλήγει το 2013 στα 58 έτη ως εξής:
2010 – 53 ετών
2011 – 54 ετών ΜΕ 15 ΕΤΗ (12 ΒΑΕ) ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
2012 – 50 ετών
2013 – 58 ετών
ΓΟΝΕΙΣ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΤΕΚΝΩΝ
ΜΗΤΕΡΑ: Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με πλήρη σύνταξη με τις εξής προϋποθέσεις:
Με 25 έτη ασφάλισης
Να έχει ανάπηρο τέκνο με αναπηρία 67% και άνω
Να έχει ηλικία τουλάχιστον 50 ετών
ΠΑΤΕΡΑΣ: Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με τις προϋποθέσεις της μητέρας και αφού προηγουμένως η μητέρα δηλώσει εγγράφως ότι δεν θα κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος.
ΣΥΖΥΓΟΙ ΑΝΑΠΗΡΩΝ
Ασφαλισμένοι που έχουν σύζυγο ανάπηρο χορηγείται σύνταξη χωρίς όριο ηλικίας με τις εξής προϋποθέσεις:
Με τη συμπλήρωση 25 ετών ασφάλισης (ή 7500 ημέρες)
Το ποσοστό αναπηρίας του συζύγου να είναι 80% και άνω
Ο έγγαμος βίος να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 10 έτη
ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΑΜΕΣ ΘΥΓΑΤΕΡΕΣ
Θεσπίζονται αυστηρότατα εισοδηματικά κριτήρια με βάση τα οποία κρίνεται το δικαίωμα τόσο των ήδη συνταξιούχων όσο και εκείνων που θα λάβουν την ανάλογη σύνταξη.
Συγκεκριμένα:
Αφορά αυτές που έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης:
a. Η σύνταξη καταβάλλεται ολόκληρη, εάν το μηνιαίο τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το 30πλασιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη (850€).
b. Η σύνταξη καταβάλλεται μειωμένη κατά το 1/3, όταν το μηνιαίο εισόδημα υπερβαίνει το 30πλασιο, όχι όμως και το 40πλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη.
c. Η σύνταξη καταβάλλεται μειωμένη κατά το ½, όταν το μηνιαίο εισόδημα υπερβαίνει το 40πλάσιο, όχι όμως το 50πλάσιο του ανειδίκευτου εργάτη.
d. Η σύνταξη καταβάλλεται μειωμένη κατά Ύ, εάν το μηνιαίο εισόδημα υπερβαίνει το 50πλάσιο, όχι όμως το 60πλάσιο του ανειδίκευτου εργάτη.
e. Η σύνταξη διακόπτεται όταν το μηνιαίο εισόδημα υπερβαίνει το 60πλάσιο του ανειδίκευτου εργάτη.
Αφορά αυτές που στο μέλλον θα θεμελιώσουν δικαίωμα:
f. Να μην έχουν μηνιαίο εισόδημα από το Δημόσιο μεγαλύτερο από το κατώτερο όριο σύνταξης του Δημοσίου.
g. Να μην έχουν φορολογικό εισόδημα από άλλη πηγή μεγαλύτερο από την κατώτερη σύνταξη του Δημοσίου.
h. Να μην παίρνουν άλλη σύνταξη.
i. Να έχουν ηλικία τουλάχιστον 50 ετών.
ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
Αρχίζει να ισχύει σταδιακά από την 1.1.2011 για θεμελίωση ή προσαύξηση της σύνταξης.
Α.- Όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα:
Από 1/1/2011 μπορούν να εξαγοράσουν ή να αναγνωρίσουν μέχρι 4 έτη.
Από 1/1/2012 μπορούν να εξαγοράσουν ή να αναγνωρίσουν μέχρι 5 έτη.
Από 1/1/2013 μπορούν να εξαγοράσουν ή να αναγνωρίσουν μέχρι 6 έτη.
Από 1/1/2014 μπορούν να εξαγοράσουν ή να αναγνωρίσουν μέχρι 7 έτη.
Β.- Όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης μέχρι 31.12.2010 μπορούν να εξαγοράσουν μόνον αυτά τα πλασματικά χρόνια που προβλέπονται στο άρθρο 40 του Ν. 2084/92 με δικαίωμα αίτησης μέχρι και την 31/12/2013.
Γ.- Αναγνωρίζονται ως πλασματικά χρόνια:
Η στρατιωτική θητεία
Η γονική άδεια: επιδότηση ασθένειας ή ανεργίας μέχρι 1 έτος (μόνο για θεμελίωση).
Εκπαιδευτική άδεια άνευ αποδοχών μέχρι 2 έτη.
Χρόνος σπουδών πριν την ασφάλιση (ανώτατες, ανώτερες, μέσες, επαγγελματικές).
Χρόνος ανεργίας: μετά την υπαγωγή στην ασφάλιση
Κύηση ή λοχεία (μόνο για θεμελίωση)
Απεργίες
Χρόνος παιδιών: 1 παιδί – 1 χρόνος
2 παιδιά – 2 χρόνια
3 παιδιά – 2 χρόνια
Σύνολο 5 χρόνια
Τη χρήση του πλασματικού χρόνου κάνει η μητέρα, όχι όμως για τη θεμελίωση των μητέρων με ανήλικο παιδί.
Με αποποίηση χρήσης της μητέρας το δικαίωμα το παίρνει ο πατέρας.
Χρόνος μαθητείας μέχρι 1 έτος (άνευ εισφορών)
Χρόνος σύνταξης αναπηρίας (μόνο για τη θεμελίωση λόγω γήρατος – άνευ εισφορών).
ΜΟΛΙΣ ΕΚΔΟΘΟΥΝ ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ, ΘΑ ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥΜΕ.
Πηγή : Ηλίας Ηλιόπουλος - ΔΑΚΕ Δ.Τ.
